محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )

618

أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )

كه مدتي دراز ساكن [ بيت المقدس ] فلسطين بوده درآمدم ، أو * مىگفت : از دور شدن از آن سرزمين وآمدن به شهري كه چيزى چشم گير ندارد ، پشيمانم . أو مىكوشيد وتوسل مىجست تا از آباديهايش كه از وى گرفته شده بود ، چيزى به أو بدهند ، ولى نمىدادند . راه‌هايش دشوار است وعربها دورادور آن را فرا گرفته‌اند « 1 » . منشها پست دارند وسران وحشى هستند « 2 » .

--> ( 1 ) گروهى از بنى تميم پيش از اسلام بر طبق پيمان تنوخ به خوزستان مهاجرت كرده إيراني شده بودند ( نجاشي : 70 ، فهرست طوسي چ اسپرنگر : 21 - 22 ) اينان در جنگ هرمزان با عربها در سپاه وى در برابر عمرىها مقاومت كردند ولى گروهى از آنان خيانت كرده موجب شكست وتسليم هرمزان شدند ( طبري سال 17 ع 1 : 2534 ببعد ، پ : 1883 ببعد ) عربهاى مهاجر با سپاه عمر ايشان را پسر عمو ( عمّى ) خوانده شرافت عربى كامل براي آنان قائل نبودند . « عميان » خوزستان گنوسيزم متافيزيسم إيراني ( چ ع 392 ) وفرهنگ وتمدن فارسي را أو گرفته شاعران ونويسندگانى همچون نويسندهء « اخبار صاحب الزنج » بيرون داده‌اند . « عميان » خوزستان در چهار قرن أول اسلام همه جا در كنار برادران إيراني خود بر ضد خلفاى عرب جنگيده‌اند . نام ايشان در قيام‌هاى زنگيان ، قرامطه نيز ديده مىشود . در كشاكش « جرير » و « فرزدق » عميان طرفدار « فرزدق » بودند كه نامش معرب از فارسي ومذهبش شيعي مىباشد ( اغانى 3 : 257 ) . فرزندان عربهاى مهاجر با سپاه عمر نيز به نوبهء خود در چهار قرن آغاز اسلام شهرنشين وإيراني شده بودند كه مقدسي در چ ع : 418 زبانشان را از فصيح‌ترين فارسيها شمرده است . پس عربهائى كه در اينجا مقدسي مىگويد : دور شهرها مىزيستند مهاجران تازه واردى بوده‌اند كه ايرانيان وعربهاى إيراني شده ايشان را نامتمدن شمرده با ديدهء تحقير بديشان مىنگريستند . در چ ع 471 خواهد آمد كه قفسها ( كوفج‌ها ) نيز عربهائى بودند كه مانند عميان تميمي پيش از اسلام از جزيرهء عرب به جنوب خاورى إيران ( مكران ) هجرت كرده إيراني شده بودند . ( 2 ) متن : ورؤساء وحشية . ودر ص 403 پانوشت 2 : ورؤسهم وحشية آمده است .